FESTIVAL MAKEDONSKOG DOKUMENTARNOG FILMA U SPLITU UZ PODRŠKU MAKEDONSKE ZAJEDNICE
Projekcijom makedonskog filma „Željezna tvrđava“, u četvrtak, 10. rujna 2026. godine, u splitskom Centru za kulturu „Zlatna vrata“ bit će otvoren Festival makedonskog filma.
Riječ je o Drugom putujućem festivalu makedonskog dokumentarnog filma u Hrvatskoj. Naime, Splićani su i prošle godine imali priliku gledati izvorne dokumentarne filmove. Tom prilikom su prikazani filmovi koje je francuska vojska snimala 1916 – 1917 godine u okolici Bitole, koji spadaju u deset najstarijih filmova o Makedoniji uopće, koji su slučajno otkriveni u arhivu Francuske vojske u Parizu 2024. godine.
Ove godine festival se otvara projekcijom 105-minutnog dokumentarno-igranog filma „Željezna tvrđava“, režisera i scenariste Mitka Panova, koji je snimljen 2025. godine. U filmu, koji je hibrid dokumentarca i fikcije, govori se o dolasku američkog režisera Kevina Keatona iz Austina u Texasu, u makedonski gradić Demir Hisar (čije ime na turskom jeziku doslovno znači „Željezna tvrđava“), kako bi organizirao filmsku radionicu za štićenike Centra za rehabilitaciju pri tamošnjoj Psihijatrijskoj bolnici.
Mitko Panov je pak renomirani makedonsko-švicarski režiser, scenarist i profesor, rođen 1963. godine u Skoplju. Danas slovi za jednog od najvažnijih suvremenih makedonskih autora s bogatom međunarodnom karijerom. Diplomirao je režiju na Nacionalnoj filmskoj školi u Lodzu, gdje su se školovali i Roman Polanski i Andrzej Wajda, koji mu je bio jedan od mentora. Osvojio je Zlatnu palmu u Cannesu 1985. za kratkometražni film „S podignutim rukama“ te Zlatnu palmu 1991. za najbolji kratki film. Jedan je od osnivača New York Film Academy 1992. godine, kao i njenog ogranka u Parizu. Snimio je još niz filmova i dobio niz nagrada.
Projekcija „Željezne tvrđave“ će se održati u CK „Zlatna vrata“, Dioklecijanova 7, s početkom u 19,00 sati. Ulaz je slobodan.
Organizaciju održavanja Festivala u Splitu su podržali i predstavnici makedonske nacionalne manjine u Splitu, Savjet za nacionalne manjine Republike Hrvatske, Ministarstvo za kulturu i turizam RS Makedonije, veleposlanstvo RS Makedonije u Hrvatskoj, Kino mreža i Kinioteka 50. (STINA)